Buldan, Denizli’ye 45 kilometre uzaklıkta, Ege Bölgesi’nin iç kesiminde yer alan; tarihi, dokumacılığı ve doğasıyla öne çıkan bir ilçemizdir. Dört bin yılı aşan yerleşim geçmişi, Osmanlı sarayına kumaş dokuyan tezgâhları, Roma döneminin izlerini taşıyan Tripolis antik kenti, nilüferlerle kaplı Süleymanlı Yayla Gölü ve cumbalı tarihî evleriyle Buldan, Ege’de kendine özgü bir yere sahiptir.
Dört bin yıllık bir yerleşim: Buldan’ın tarihi
Buldan’da ilk yerleşim M.Ö. 2000’li yıllara kadar uzanır. Bölge sırasıyla Persler, Frigler, Lidyalılar, Hititler, Romalılar ve Bizanslıların egemenliğinde kalmıştır. Buldan adı, 1530 tarihli Muhasebe-i Vilayet-i Anadolu Defteri’nde Lazıkiye (Denizli) kazasına bağlı “Buladan” köyü olarak geçer. Adın kökeni konusunda en çok kabul gören görüş, yakınlardaki antik yerleşim Apollonos Hieron’dan geldiğidir; 1834 tarihli bir İngilizce kaynakta ilçenin adı “Bulladan” olarak yazılmıştır.
Helenistik dönemde ticaret yolları üzerinde yeni kentler kurulurken Buldan yakınındaki Tripolis de Bergama Krallığı tarafından kurulmuş, bölge M.Ö. 133’te Roma İmparatorluğu’na bağlanmıştır. Ayrıntılı bilgi için Tarihçe sayfamıza göz atabilirsiniz.
Buldan bezi: Osmanlı sarayına uzanan dokuma geleneği
Buldan denince akla ilk gelen, yüzyıllardır süren dokumacılık geleneğidir. Tarihî kayıtlar, Osmanoğullarının henüz Bursa’ya yerleşmeden önce Germiyanoğulları aracılığıyla Buldan’dan kumaş temin ettiğini gösterir. Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan sonra da sarayın dokuma ihtiyacının bir kısmı Buldan’dan karşılanmıştır: Ertuğrul Gazi’nin içliği, Barbaros’un şalı ve Genç Osman’ın gömleği Buldan’da dokunmuştur ve bu eserler bugün Topkapı Sarayı Müzesi’nde sergilenmektedir.
Buldan dokumalarında desenler geometrik ve bitkiseldir; kırmızı, sarı ve beyaz renkler hâkimdir. 1910’da İstanbul’dan getirilen kamçılı tezgâhla gelişen dokumacılık, 1951’den itibaren motorlu tezgâhlarla sürmüş; ince ipekli kumaşlar, peştamallar ve örtüler ise hâlâ el tezgâhlarında dokunmaktadır. Daha fazlası için Buldan Bezi sayfamızı okuyabilirsiniz.
Tripolis Antik Kenti
Yenicekent Mahallesi sınırlarında yer alan Tripolis, Plinius ve Ptolemaios gibi antik yazarların eserlerinde adı geçen önemli bir kenttir. Helenistik dönemde Lydia, Karia ve Phrygia bölgelerinin kesişim noktasında Apollonia adıyla kurulmuş; üç bölgeden gelen halkların yerleşim yeri olduğu için “üç kent” anlamına gelen Tripolis adını almıştır. Kent en ihtişamlı dönemini Roma çağında yaşamış; M.S. 2. yüzyıldan itibaren şehir kapıları, caddeler, hamamlar, stadyum, tiyatro ve meclis binası inşa edilmiştir. Çevrede yapılan araştırmalar bölgedeki yerleşimin 5000 yıl öncesine uzandığını göstermektedir. Ziyaret bilgileri için Tripolis sayfamıza bakabilirsiniz.
Süleymanlı Yayla Gölü
Süleymanlı Mahallesi’nin doğusundaki yaylada, denizden 1.155 metre yükseklikte bulunan Yayla Gölü, yaklaşık 50 hektarlık bir tatlı su gölüdür. Birinci derece doğal sit alanı olan göl; nilüferleri, göçmen kuşlara konaklama alanı olması ve çevresindeki 95 bitki türüyle doğa severlerin uğrak noktasıdır. Göl çevresi kamp ve piknik alanı olarak kullanılmakta, yakınındaki restoranlarda yöresel lezzetler sunulmaktadır. Ayrıntılar için Yayla Gölü sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Cumbalı ve ahşap Buldan evleri
Kentsel sit kapsamında koruma altındaki eski Buldan evleri; ahşap cumbaları, saçakları, sundurmaları ve gerdanlıklı bacalarıyla Anadolu sivil mimarisinin en özgün örnekleri arasındadır. Evlerin birbirinin manzarasını kapatmayacak biçimde yerleştirilmesi dikkat çeker. 2001–2002 yıllarında yürütülen belgeleme çalışmalarında Buldan’ın kentsel kültür varlıkları 700’ü aşkın envanter fişiyle kayıt altına alınmıştır. Belediyemizin restorasyon çalışmalarının öncesini ve sonrasını fotoğraflarla inceleyebilir, Buldan Evleri sayfamızda daha fazlasını okuyabilirsiniz.
Coğrafya ve iklim
Buldan; doğuda Güney, batıda Kuyucak, kuzeyde Sarıgöl ve güneyde Sarayköy ilçeleriyle komşudur. Yüzey şekilleri dalgalı olan ilçede ovalar ve platolar birbirini tamamlar. İlçe topraklarının yaklaşık üçte biri, Adıgüzel Barajı’nın suladığı Büyük Menderes Ovası’nın verimli arazileri üzerindedir. Doğu kesimlerde yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı bir iklim görülürken yüksek yayla alanlarında iklim karasallaşır. Detaylar için Coğrafya sayfamıza göz atabilirsiniz.
Buldan mutfağı: Balcan sovan ve otlu pide
Buldan’ın sofrası da en az dokumaları kadar zengindir. Yöresel lezzetlerin başında, közlenmiş patlıcan ve biber, soğan, domates ve peynirin yufkaya sarılmasıyla hazırlanan balcan sovan gelir; yöre halkı “Buldan’a gelip de balcan sovan yemeden giden, Buldan’a gittim dememeli” der. Çağla dürümü, göce yemeği, küpeç kebabı, çörek dolması ve fırınlarda pişen otlu pideler de mutlaka tadılması gereken lezzetlerdendir. Tüm tarifler için Yöresel Yemeklerimiz sayfamıza bakabilirsiniz.
Buldan’a nasıl ulaşılır?
Buldan, Denizli il merkezine 45 kilometre mesafededir. Özel araçla gelecek ziyaretçiler İzmir–Aydın–Denizli ya da Salihli–Alaşehir–Denizli karayolunu kullanabilir; toplu taşımayla gelmek isteyenler için Denizli ile Buldan arasında düzenli minibüs seferleri bulunmaktadır. Ulaşım ve yeme-içme hakkında ayrıntılar Ulaşım sayfamızda yer almaktadır.
Tarihin, dokumanın ve doğanın şehri Buldan’a sizleri de bekliyoruz. Belediyemizle ilgili sorularınız için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.